Idealna zębów biel

Białe i zdrowe zęby to podstawa pięknego uśmiechu. Białe zęby były i w dalszym ciągu są atrybutem urody, sprawiają, że nasz  uśmiech jest promienny, zdrowy, młodzieńczy. Nie dziwi zatem, że nienaganny uśmiech  dodaje pewności  siebie i wpływa na nasze  dobre samopoczucie.

Na biel uśmiechu zwracano uwagę już od dawana. Historia pokazuje do jak niekonwencjonalnych metod uciekano  aby ów upragniony cel osiągnąć. I tak np. elegantki w starożytnym Rzymie płukały i szorowały zęby uryną. Praktykowane były także szczotkowania   popiołem, solą, sodą oczyszczoną. Okłady z  kwasów a nawet próby piłowania powierzchni licowych zębów metalowymi pilnikami.  W użyciu były także toksyczne i drażniące związki chloru i amoniaku. Dziś chcąc być posiadaczami śnieżnobiałego uśmiechu nie musimy ponosić aż tak wielkich poświęceń. Dynamicznie rozwijająca się współcześnie dziedzina stomatologii , którą jest stomatologia estetyczna daje każdemu pacjentowi co najmniej kilka możliwości, sposobów na wybielenie i poprawę estetyki uśmiechu w powiązaniu z jego indywidualnymi  potrzebami  i preferencjami.


Od ogółu do szczegółu, a zatem od czego zależy kolor zębów?

Tak jak kolor skóry czy włosów, kolor zęba w pewnym stopniu jest determinowany genetycznie. W dużym uproszczeniu korona każdego zęba zbudowana jest z dwóch zmineralizowanych tkanek; szkliwa znajdującego się na zewnątrz i zębiny leżącej pod nim  i stanowiącej główny zrąb zęba. W prawidłowo wykształconym szkliwie, regularność sieci krystalicznej zapewnia mu idealną przezierność czyli przeźroczystość.  A zatem barwa zębów zależna jest od barwy zębiny i jej białek składowych, których właściwości zależne są od indywidualnego „zestawu genów”. Prawidłowa zębina jest koloru kości słoniowej co nadaje naturalnemu  uzębieniu lekko żółtawy odcień. Taką sytuację obserwujemy gdy rozwój zęba przebiegał pomyślnie  nie był  zakłócany przez różne czynniki środowiskowe i ogólnoustrojowe .Inaczej wygląda sprawa w przypadku oddziaływania na zawiązki zębowe w trakcie ich rozwoju wyżej wspomnianych, niekorzystnych czynników. Dochodzi wtedy do zakłócenia procesów tworzenia, mineralizacji i dojrzewania obydwu tkanek co klinicznie czyli wizualnie  może manifestować się jako przebarwienia. Ma to miejsce podczas leczenia dzieci w wieku rozwojowym antybiotykami z grupy tetracyklin, podczas przyjmowania przez dzieci zbyt dużych dawek fluoru. Jak również w przebiegu chorób ogólnoustrojowych dotyczących trzustki, płuc, niedoczynności gruczołów wydzielania  wewnętrznego, lub chorób dziedzicznych.

Ale szkodliwe działanie różnych czynników podczas procesu tworzenia tkanek zębowych nie jest jedynym mechanizmem powstawania szeroko pojętych przebarwień zębów. Do przeprawień zębów dochodzić może również po zakończonym okresie rozwoju zębów- odontogenezy. Podczas całego życia nasze zęby narażone są na wychwytywanie różnego rodzaju barwników- chromoforów z otoczenia, głównie z pożywienia. Czerwone wino, kawa, mocna herbata, soki owocowe, czekolada, tytoń  to tylko niewielka część długiej listy „przebarwiaczy”.

Warto dodać, że  przebarwienia zębów dotyczą  nie tylko zębów żywych lecz również często zębów „martwych” czyli leczonych kanałowo. Nieprawidłowy przebieg zabiegu leczenia, jego niedokładność niewłaściwe instrumentarium, niewłaściwe środki chemiczne użyte do opracowania i wypełnienia kanałów korzeniowych  skutkują  zmianą koloru zęba po zakończonym leczeniu.
Na koniec podkreślić należy, że przedstawiony wyżej podział przyczyn przeprawień zębów ma charakter czysto orientacyjny. W praktyce bardzo rzadko mamy do czynienia tylko z jednym typem i jedną przyczyną przebarwienia. Zazwyczaj występujące u pacjentów przebarwienia są wynikiem nałożenia się na siebie kilku procesów i przyczyn.  Dla przykładu u pacjenta u którego doszło do zakłóceń w rozwoju twardych tkanek zęba, mogą wystąpić zaburzenia struktury tych tkanek, np. zwiększona porowatość( przepuszczalność) szkliwa, a co za tym idzie łatwiejsza absorpcja( pochłanianie) barwników środowiskowych pochodzących np. z pożywienia. Ważna jest więc dokładna diagnostyka i wywiad w kierunku powstawania przeprawień a także kompleksowe postępowanie podczas wybielania oznaczające  połączenie różnych metod w celu uzyskania zadowalającego efektu końcowego.


Według starego powiedzenia - najpierw poznaj wroga a potem go pokonaj

Skoro współczesna stomatologia  dobrze poznała przyczyny przebarwień zębów to umie z nimi skutecznie walczyć. W zależności od rodzaju przebarwienia i wywołującego je czynnika  dobierana jest indywidualna strategia walki o śnieżną biel uśmiechu. Do dyspozycji lekarza dentysty i pacjenta pozostaje cały arsenał metod i środków. Gama produktów i zabiegów rozciąga się od metod  prostych i stosunkowo mało inwazyjnych po metody bardziej złożone wymagające nakładu większych środków i bardziej skomplikowanych procedur.


Krok za krokiem do pięknego uśmiechu


Krok pierwszy: profilaktyka

Jak  każda  gałąź medycyny tak również  stomatologia estetyczna kładzie nacisk na profilaktykę. Łatwiej i taniej jest zapobiegać niż leczyć. Dlatego też jeżeli jesteśmy szczęśliwie posiadaczami białych zębów  dbajmy o nie należycie. Jakkolwiek całkowite  unikanie potraw i napojów przebarwiających zęby było by w zasadzie wystarczającym krokiem w celu eliminacji przebarwień pokarmowych , jest jednak niemożliwym do zrealizowania. Dlatego ważne jest utrzymywanie idealnej higieny jamy ustnej. Cel ten możemy osiągnąć za pomocą domowych metod profilaktycznych, stosując odpowiednią szczoteczkę do zębów, prawidłową technikę szczotkowania, , specjalne pasty o właściwościach wybielających oraz płukanki. A także w gabinecie stomatologicznym, odwiedzając naszego dentystę, który zajmie się profesjonalnym oczyszczeniem zębów i wykona takie zabiegi jak skaling, piaskowanie i polishing. Zabiegi te polegają na ultradźwiękowym usunięciu zmineralizowanych złogów nazębnych-skaling;  usunięciu z powierzchni zębów osadów mieszaniną piasku dentystycznego i wody pod ciśnieniem-piaskowanie; oraz końcowym polerowaniu powierzchni koron zębów pastami o różnym stopniu abrazyjności aby uzyskać idealną ich gładkość.

Mając na uwadze walkę z  przebarwieniami  powstającymi  podczas rozwoju zębów pamiętajmy o tym, aby dzieciom do lat 7 nie podawać antybiotyków z grupy tetracyklin oraz monitorować poziom dostarczanego do ich organizmu fluoru, aby nie doszło do rozwoju fluorozy.


Krok drugi : wybielanie profesjonalne w gabinecie oraz za pomocą nakładek

Jeżeli efekty zastosowanych przez nas metod profilaktycznych są niewystarczające lub nie jesteśmy do końca zadowoleni z uzyskanego efektu  czas zdecydować się na bardziej radykalny krok jakim jest wybielanie z użyciem preparatów chemicznych.
 Związki te to głównie nadtlenki ( wodoru, karbamidu) charakteryzujące się dużą aktywnością  i właściwościami utleniającymi. Substancje te w zetknięciu z chromoforami( substancjami odpowiedzialnymi za przebarwienie) rozpadają się na wolne rodniki a te z kolei atakują samą cząstkę „przebarwiacza” rozrywają jego wewnętrzne wiązania międzyatomowe i w konsekwencji pozbawiają barwy, czyli wybielają.

Czy te metody są bezpieczne? Jak wynika z badań środki przeznaczone do profesjonalnego wybielania zębów mają mniejszy szkodliwy wpływ na twarde tkanki zęba w porównaniu z sokiem pomarańczowym, czy napojami energetycznymi. W badaniach przeprowadzonych w Instytucie Zdrowia Jamy Ustnej Uniwersytetu w Rochester udowodniono iż wpływ środków stosowanych podczas wybielania zębów jest nieistotny w porównaniu z działaniem kwasów, które atakują nasze podczas picia kwaśnych soków owocowych . Z badań przeprowadzonych w mikroskopie skaningowym wynika, iż po spożyciu soku pomarańczowego powierzchowna warstwa szkliwa zostaje prawie całkowicie rozpuszczona, jak gdyby rozmyta. Zaobserwowano również zmniejszoną aż o 84% w stosunku do sytuacji wyjściowej  twardość szkliwa. Nie stwierdzono zaś znaczących zmian na powierzchni szkliwa oraz zmian w jego twardości po zastosowaniu środków do wybielania.

Skoro jesteśmy już spokojni o bezpieczeństwo naszych zębów czas wybrać  się do naszego dentysty  i zdecydować się na odpowiednią dla nas metodę wybielania. Pamiętajmy, że decyzję o podjęciu wybielania podejmuje zawsze lekarz i po dokładnym badaniu podmiotowym czyli wywiadzie, rozmowie z pacjentem pod kątem etiologii przebarwień  oraz po dokładnym badaniu wewnątrz zewnątrzustnym. Podczas badań lekarz ocenia stan uzębienia, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej. Rutynowo  wykonywane jest również przeglądowe RTG wszystkich zębów- pantomogram w celu wykrycia patologii w twardych tkankach zęba niedostępnych badaniu klinicznemu.  Szczegółowe badanie przed zabiegiem jest pomocne w indywidualnym doborze metody wybielania, ocenie powodzenia zabiegu, ustalenia indywidualnych wskazań i przeciwwskazań, poznaniu oczekiwań pacjenta a także pomaga wykryć patologie, których usunięcie jest niezbędne przed przeprowadzeniem zabiegu wybielania.  Przed zabiegiem wybielania konieczna jest całkowita sanacja jamy ustnej: leczenie ubytków próchnicowych, konieczne leczenie endodontyczne , profesjonalne oczyszczanie zębów.


Przeciwwskazania do wybielania zębów

Oto lista niektórych z sytuacji, w których przeprowadzenie wybielania jest przeciwwskazane:

• obecność licznych i rozległych wypełnień
• odsłonięte i nadwrażliwe szyjki zębowe
• choroby przyzębia
• recesje dziąsłowe
• choroby alergiczne
• okres ciąży i laktacji
• bardzo młody lub podeszły wiek

Wybielanie nakładkowe stopniowe

Ta metoda wybielania wymaga przygotowania szyn nazębnych. Szyny są zaprojektowane indywidualnie dla każdego pacjenta w oparciu o własny  model uzębienia. Szyny te tzw. nakładki spełniają rolę aplikatorów substancji wybielających. Po pobraniu wycisku przez lekarza i przygotowaniu szyn w laboratorium pacjent otrzymuje nakładki oraz preparat wybielający do domu. Pacjent samodzielnie deponuje środek wybielający na nakładkę i umieszcza w jamie ustnej.  Zwykle szyny zakłada się na noc lub na dzień na minimum 6 godzin. Aplikacje powtarza się przez kilka dniu lub nawet tygodni w zależności od intensywności przebarwień. W metodzie tej pacjent sam  jest odpowiedzialny za efekty wybielania. Uzyskane efekty zależą od samodyscypliny pacjenta i poprawności wykonania zabiegów w domu zleconych przez lekarza dentystę. Również sam pacjent decyduje o końcowym efekcie wybielenia. Stopniowe wybielanie charakterystyczne dla tej metody pozwala na kontrolę uzyskiwanych efektów. Przez niektórych pacjentów to stopniowe wybielanie może być uznane za zbyt długotrwałe.

Stosowane w tej metodzie środki chemiczne mają mniejsze stężenie zwykle od 15% do 25% stężenia substancji aktywnych, a co za tym idzie mniejszą zdolność do wywoływania pozabiegowej  nadwrażliwości.


Wybielanie w gabinecie jednoseansowe metodą termokatalityczną lub fotokatalityczną

Metoda ta zalecana jest przy przebarwieniach , których nie udało się usunąć metodami stopniowego wybielania, oraz dla pacjentów którym zależy na natychmiastowym efekcie, którzy nie akceptują noszenia nakładek. Zabieg jest przeprowadzany podczas jednej wizyty u stomatologa. Na zęby pacjenta aplikowany jest preparat wybielający który dodatkowo aktywowany jest przez zimne światło niebieskie lub światło ciepłe  pochodzące ze specjalnej lampy, co przyspiesza  uwalnianie substancji aktywnych z preparatu a co za tym idzie przyspiesza efekt wybielania. W zależności od wskazań producenta preparat aplikowany jest na powierzchnię zęba przez  określony czas i z określoną częstotliwością. Preparaty stosowane w tej metodzie mają wyższe stężenie 35%-40% stężenia substancji aktywnych. Jest więc metodą bardziej agresywną niż wybielanie stopniowe.  Do niewątpliwych zalet tej metody zaliczyć można jej szybkość, już po jednym seansie można uzyskać efekty porównywalne z tymi uzyskiwanymi w ciągu kilkutygodniowej aplikacji z zastosowaniem szyn. Nad przebiegiem całego procesu czuwa sam lekarz. Do wad natomiast zaliczymy: większą możliwość powstawania pozabiegowej nadwrażliwości oraz bardziej agresywny, skokowy charakter wybielania, w porównaniu z łagodnym wybielaniem metodą nakładkową.


Wybielanie zębów martwych-leczonych kanałowo

Również zęby leczone kanałowo, możemy wybielić. Jest to podobnie jak przy stosowaniu nakładek metoda etapowa. Środek wybielający aplikowany jest nie tylko na powierzchnię zęba lecz do jego wnętrza podczas kilku następujących po sobie wizyt. Na zakończenie „wewnętrznego” wybielania można tak wcześniej przygotowane martwe zęby poddać wybielaniu zewnętrznemu z użyciem nakładek lub w gabinecie z użyciem lampy.


Na zakończenie ku przestrodze:

Chociaż zabiegi wybielania w ostatnim czasie zostały szeroko rozpowszechnione i spopularyzowane  w mediach czy w kolorowej prasie to postarajmy się nie tracić zdrowego rozsądku  i podejść do problemu obiektywnie. Musimy zdawać sobie sprawę, że wybielanie zębów tak jak każda procedura, czy zabieg medyczny wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań. Nie zawsze również przynosi oczekiwane efekty. Co więcej z upływem czasu zmienia się skuteczność uzyskanego rozjaśnienia i zęby wybielane uprzednio mogą za kilka tygodni, miesięcy lub lat  wymagać ponownego zabiegu wybielania.

 Jeśli więc jesteś zainteresowany, zainteresowana tego typu zabiegami najlepiej odwiedź gabinet, który zajmuje się profesjonalnym wybielaniem zębów. Wspólnie z  lekarzem dentystą przedyskutuj problem i podejmij  wspólne działania w dążeniu do uzyskania idealnie białego i zdrowego uśmiechu.